21 stycznia 2021 r. odbyło się szkolenie z zarządzania danymi badawczymi w naukach społecznych. Było to pierwsze w ramach projektu szkolenie o charakterze dziedzinowym i zorganizowane wspólnie przez Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego i Instytut Studiów Społecznych im. Roberta Zajonca Uniwersytetu Warszawskiego oraz Instytut Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk. W szkoleniu uczestniczyło ponad 70 osób.
Program obejmował trzy bloki zagadnień: wprowadzenie do zarządzania danymi badawczymi, dane badawcze w naukach społecznych oraz prawne aspekty zarządzania danymi i ich otwartego udostępniania.
W części pierwszej omówione zostały korzyści płynące z właściwego zarządzania danymi badawczymi i przygotowywanie planów zarządzania danymi, wymogi instytucji finansujących badania naukowe, dobre praktyki i zasady FAIR oraz zalety korzystania z repozytoriów danych badawczych.
Podczas części drugiej, poświęconej danym badawczym w naukach społecznych, omówione zostały kryteria wyboru danych do udostępnienia oraz najważniejsze zasady i kolejne etapy przygotowania danych, m.in. wybór formatów, nazewnictwo plików i folderów, anonimizacja lub pseudonimizacja, wybór licencji, embargo oraz opis zbioru. Zaprezentowane zostało także uruchomione w ramach projektu Repozytorium Danych Społecznych (RDS), jego struktura, zasoby oraz najważniejsze funkcje.
Trzecia część szkolenia dotyczyła prawnych aspektów udostępniania danych i skupiała się na kwestiach związanych z danymi społecznymi, m.in. na danych osobowych czy kwestiach etycznych. W części prawnej rozwinięty został także temat wyboru licencji i omówione zostały licencje Creative Commons.
Kolejne szkolenie z zarządzania danymi badawczymi odbędzie się w lutym.
Rodzaje repozytoriów danych badawczych
Repozytoria danych badawczych, podobnie jak repozytoria publikacji, mogą mieć charakter dziedzinowy lub instytucjonalny, Mogą też łączyć funkcje obu typów, jeżeli prowadząca je instytucja zajmuje się badaniami w określonym obszarze lub prowadzi repozytorium z myślą o konkretnym projekcie badawczym.
Repozytoria dziedzinowe gromadzą dane z konkretnych obszarów wiedzy, co dla poszukujących danych użytkowników jest istotne. Przeszukiwanie właściwego repozytorium zwiększa bowiem prawdopodobieństwo znalezienia szybko interesujących danych.
Repozytoria instytucjonalne gromadzą dane badawcze wytworzone i opracowanie przez pracowników konkretnej instytucji lub grantobiorców realizujących finansowane przez nią badania. Dla szukających danych naukowców mogą być przydatne zwłaszcza wtedy, gdy prowadząca repozytorium instytucja specjalizuje się w określonym obszarze. Dane badawcze deponowane są również w repozytoriach ogólnego przeznaczenia, takich jak Zenodo (https://zenodo.org) czy Figshare (https://figshare.com).
Fragment broszury „Jak korzystać z zasobów w repozytoriach danych” dostępnej w zakładce Pliki do pobrania.
W ramach projektu Dziedzinowe Repozytoria Otwartych Danych Badawczych zostały utworzone i uruchomione trzy repozytoria. Repozytorium Danych Społecznych (RDS) oraz Macromolecular Xtallography Raw Data Repository (MX-RDR) mają charakter dziedzinowy, natomiast nowa wersja Repozytorium Otwartych Danych RepOD to repozytorium ogólnego przeznaczenia. Z repozytoriów korzystać mogą wszyscy polscy badacze, niezależnie od afiliacji instytucjonalnej.
O projekcie Dziedzinowe Repozytoria Otwartych Danych Badawczych w Biuletynie EBIB
W najnowszym numerze Biuletynu EBIB, w całości poświęconym otwartemu udostępnianiu danych badawczych, ukazał się artykuł na temat projektu Dziedzinowe Repozytoria Otwartych Danych Badawczych. Przedstawiono w nim genezę, założenia, cele i planowane rezultaty projektu: trzy repozytoria funkcjonujące w oparciu o otwarte oprogramowanie Dataverse, a także opracowywane i sukcesywnie udostępniane zbiory danych badawczych z zakresu krystalografii, nauk społecznych i innych dziedzin. Artykuł przybliża ponadto program szkoleń z zarządzania danymi badawczymi, organizowanych w ramach projektu od jesieni 2019 roku.
Szkolenie online z zarządzania danymi badawczymi – 23.11.2020
Zapraszamy na szkolenie z zarządzania danymi badawczymi, które odbędzie się 23 listopada o godz. 12:00 na platformie ClickMeeting.
Program szkolenia:
12:00 – 12:15 Wprowadzenie poświęcone realizowanemu projektowi
12:15 – 13:45 Część 1: Przygotowanie danych badawczych do udostępniania
- Dane badawcze – definicje
- Korzyści płynące z prawidłowego zarządzania danymi badawczymi
- Plan Zarządzania Danymi (Data Management Plan; DMP)
- Dane w Horyzoncie 2020 i grantach NCN
- Selekcja i przygotowywanie danych do udostępnienia
13:45 – 14:00 Przerwa
14:00 – 15:30 Część 2: Prawne aspekty udostępniania danych badawczych
- Dane badawcze jako przedmiot regulacji prawnej
- Udostępnianie danych badawczych z perspektywy prawa własności intelektualnej
- Udostępnianie danych badawczych z perspektywy ochrony danych osobowych
- Udostępnianie danych badawczych a komercjalizacja wyników badań naukowych
- Stosowanie wolnych licencji (Creative Commons i Open Data Commons)
Liczba miejsc jest ograniczona. Prosimy o zapisy poprzez formularz rejestracyjny.
Aktualizacja 20.11.2020: rejestracja zakończona
Zarejestrowane osoby otrzymają z platformy ClickMeeting mailowe zaproszenie wraz z instrukcjami, jak dołączyć do spotkania.
Podsumowanie szkolenia 1.07.2020
1 lipca 2020 r. odbyło się szkolenie online z zarządzania danymi badawczymi i ich udostępniania, podczas którego omówione zostały praktyczne i prawne aspekty zarządzania danymi badawczymi oraz aktualne polityki otwartości Komisji Europejskiej oraz Narodowego Centrum Nauki. Zaprezentowany zostały także cele projektu oraz sposób deponowania zestawów danych badawczych w Repozytorium Otwartych Danych RepOD. Szkolenie zostało zorganizowane we współpracy ze Szkołą Główną Handlową w Warszawie. Uczestniczyło w nim ponad 70 badaczy z tej uczelni.