Dlaczego warto udostępniać dane badawcze?

Udostępnianie danych badawczych innym osobom i instytucjom staje się coraz istotniejszym elementem krajobrazu nauki w Polsce i na  świecie. Mają na to wpływ naukowcy, którzy coraz częściej sami decydują się na udostępnienie swoich danych; redakcje czasopism naukowych, które wymagają od autorów udostępniania danych pozwalających na weryfikację twierdzeń zawartych w publikacji; a także instytucje  finansujące, które coraz częściej zobowiązanie do udostępnienia danych badawczych czynią elementem umów grantowych z beneficjentami. Dzięki udostępnianiu danych naukowcy zwiększają szanse na cytowanie  swoich publikacji i zbiorów danych, czasopisma mają lepszą renomę i wyższą jakość ukazujących się w nich artykułów, a instytucje finansujące dbają o racjonalność wydatkowania środków publicznych. 

Fragment broszury „Selekcja i przygotowanie danych badawczych do udostępniania” dostępnej w zakładce Pliki do pobrania

Rodzaje repozytoriów danych badawczych

Repozytoria danych badawczych, podobnie jak repozytoria publikacji, mogą mieć charakter dziedzinowy lub instytucjonalny, Mogą też łączyć funkcje obu typów, jeżeli prowadząca je instytucja zajmuje się badaniami w określonym obszarze lub prowadzi repozytorium z myślą o konkretnym projekcie badawczym.
Repozytoria dziedzinowe gromadzą dane z konkretnych obszarów wiedzy, co dla poszukujących danych użytkowników jest istotne. Przeszukiwanie właściwego repozytorium zwiększa bowiem prawdopodobieństwo znalezienia szybko interesujących danych.
Repozytoria instytucjonalne gromadzą dane badawcze wytworzone i  opracowanie przez pracowników konkretnej instytucji lub grantobiorców realizujących finansowane przez nią badania. Dla szukających danych naukowców mogą być przydatne zwłaszcza wtedy, gdy prowadząca repozytorium instytucja specjalizuje się w określonym obszarze. Dane badawcze deponowane są również w repozytoriach ogólnego przeznaczenia, takich jak Zenodo (https://zenodo.org) czy Figshare (https://figshare.com).

Fragment broszury „Jak korzystać z zasobów w repozytoriach danych” dostępnej w zakładce Pliki do pobrania


W ramach projektu Dziedzinowe Repozytoria Otwartych Danych Badawczych zostały utworzone i uruchomione trzy repozytoria. Repozytorium Danych Społecznych (RDS) oraz Macromolecular Xtallography Raw Data Repository (MX-RDR) mają charakter dziedzinowy, natomiast nowa wersja Repozytorium Otwartych Danych RepOD to repozytorium ogólnego przeznaczenia. Z repozytoriów korzystać mogą wszyscy polscy badacze, niezależnie od afiliacji instytucjonalnej.

O projekcie Dziedzinowe Repozytoria Otwartych Danych Badawczych w Biuletynie EBIB

W najnowszym numerze Biuletynu EBIB, w całości poświęconym otwartemu udostępnianiu danych badawczych, ukazał się artykuł na temat projektu Dziedzinowe Repozytoria Otwartych Danych Badawczych. Przedstawiono w nim genezę, założenia, cele i planowane rezultaty projektu: trzy repozytoria funkcjonujące w oparciu o otwarte oprogramowanie Dataverse, a także opracowywane i sukcesywnie udostępniane zbiory danych badawczych z zakresu krystalografii, nauk społecznych i innych dziedzin. Artykuł przybliża ponadto program szkoleń z zarządzania danymi badawczymi, organizowanych w ramach projektu od jesieni 2019 roku.

Szkolenie online z zarządzania danymi badawczymi – 23.11.2020

Zapraszamy na szkolenie z zarządzania danymi badawczymi, które odbędzie się 23 listopada o godz. 12:00 na platformie ClickMeeting.

Program szkolenia:

12:00 – 12:15 Wprowadzenie poświęcone realizowanemu projektowi

12:15 – 13:45 Część 1: Przygotowanie danych badawczych do udostępniania

  1. Dane badawcze – definicje
  2. Korzyści płynące z prawidłowego zarządzania danymi badawczymi
  3. Plan Zarządzania Danymi (Data Management Plan; DMP)
  4. Dane w Horyzoncie 2020 i grantach NCN
  5. Selekcja i przygotowywanie danych do udostępnienia

13:45 – 14:00 Przerwa

14:00 – 15:30 Część 2: Prawne aspekty udostępniania danych badawczych

  1. Dane badawcze jako przedmiot regulacji prawnej
  2. Udostępnianie danych badawczych z perspektywy prawa własności intelektualnej
  3. Udostępnianie danych badawczych z perspektywy ochrony danych osobowych
  4. Udostępnianie danych badawczych a komercjalizacja wyników badań naukowych
  5. Stosowanie wolnych licencji (Creative Commons i Open Data Commons)

Liczba miejsc jest ograniczona. Prosimy o zapisy poprzez formularz rejestracyjny.
Aktualizacja 20.11.2020: rejestracja zakończona

Zarejestrowane osoby otrzymają z platformy ClickMeeting mailowe zaproszenie wraz z instrukcjami, jak dołączyć do spotkania.

Podsumowanie szkolenia 26.10.2020

26 października odbyło się szkolenie z zarządzania danymi badawczymi zorganizowane w ramach projektu Dziedzinowe Repozytoria Otwartych Danych Badawczych. Podczas spotkania omówione zostały praktyczne i prawne aspekty zarządzania danymi badawczymi, a także najważniejsze funkcje repozytoriów danych badawczych uruchomionych w ramach projektu. W spotkaniu uczestniczyło ponad 70 osób z różnych instytucji naukowych.